टाइपरायटरपासून टचस्क्रीनपर्यंत: आपण कसे टाइप करतो याचा संक्षिप्त इतिहास

प्रत्येक वेळी तुम्ही एखादे बटण दाबता, तेव्हा तुम्ही सुमारे दीडशे वर्षांच्या लहान, व्यावहारिक तडजोडींनी आकारलेली एक कृती वापरत असता; यातील बहुतेक तडजोडी अशा लोकांनी केल्या होत्या, जे आता अस्तित्वात नसलेल्या समस्या सोडवत होते. टायपिंगची कहाणी म्हणजे खऱ्या अर्थाने, यंत्रांनी निर्माण केलेल्या सवयींपेक्षा कितीतरी वेगाने बदलणाऱ्या यंत्रांची कहाणी आहे.

पहिले व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी टाइपरायटर, १८७४ सालचे शोल्स अँड ग्लिडन, हे एक यांत्रिक आश्चर्य होते आणि जलद टायपिंगसाठी एक खरा धोका होते. त्याचे टाइप बार कागदावर आघात करण्यासाठी एका सिलेंडरच्या खालून वरच्या दिशेने फिरत असत, जो सिलेंडर टायपिस्टला दिसतही नसे. त्यामुळे, टाइप अडकणे ही एक सामान्य गोष्ट होती आणि जोपर्यंत सर्वत्र शाई पसरत नसे, तोपर्यंत ते अदृश्यही राहत असे. त्याच्या भोवती उदयास आलेली QWERTY की-रचना, तिच्यामागील नेमकी मूळ प्रेरणा काहीही असो, टिकून राहिली कारण सुरुवातीच्या टायपिंग शाळांमध्ये ती शिकवली जात होती. आणि एकदा का पुरेशा संख्येने टायपिस्टना ती माहीत झाली, की त्यानंतरच्या कोणत्याही प्रतिस्पर्धी रचनेला पुरेसा स्वीकार मिळू शकला नाही. गुणवत्तेऐवजी गतीमुळे तंत्रज्ञानाचे मानक यशस्वी झाल्याच्या सुरुवातीच्या आणि सर्वात स्पष्ट उदाहरणांपैकी हे एक आहे.

जवळपास एक शतकभर टाइपरायटर यांत्रिकच राहिले, आणि एकाच वेळी अनेक कार्बन प्रतींवर वार करण्याइतपत जोरात कळा दाबण्यासाठी टंकलेखकांना शारीरिक ताकद कमवावी लागत असे. विसाव्या शतकाच्या मध्यावर इलेक्ट्रिक टाइपरायटरकडे झालेल्या बदलामुळे, आणि विशेषतः आयबीएमच्या सिलेक्ट्रिकमुळे, स्वतंत्रपणे फिरणाऱ्या टाइप बारच्या जागी एकच फिरणारा टाइपबॉल आला, ज्यामुळे अखेरीस टाइप जाम होण्याचे प्रकार दुर्मिळ झाले आणि टंकलेखकांना मशीनच्या यांत्रिकीशी संघर्ष न करता अधिक वेगाने काम करणे शक्य झाले. पहिल्यांदाच, टायपिंगच्या वेगातील मर्यादा मुख्यत्वेकरून माणूसच होता, हार्डवेअर नव्हे.

खरा बदल १९७० आणि ८० च्या दशकात वर्ड प्रोसेसर आणि त्यानंतर पर्सनल कॉम्प्युटरमुळे झाला, ज्यांनी टायपिंगला कागदापासून पूर्णपणे वेगळे केले. अचानक, एखादी चूक म्हणजे सहन करण्याजोगा डाग किंवा पुन्हा टाइप करावे लागणारे पान राहिले नाही, तर ती केवळ एका बॅकस्पेसने नाहीशी होण्याइतकी सोपी झाली. यामुळे टायपिंग तंत्रज्ञानाइतकेच टायपिंगचे मानसशास्त्रही बदलले: पूर्वीच्या टंकलेखकांना अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याचे प्रशिक्षण दिले जात असे कारण चुका करणे महागात पडत असे, तर कॉम्प्युटर युगातील टंकलेखक वेगासाठी काही प्रमाणात अचूकतेची तडजोड करू शकत होते, कारण दुरुस्ती जवळजवळ विनामूल्य झाली होती. या संपूर्ण स्थित्यंतरात कीबोर्ड्सनी तोच QWERTY लेआउट कायम ठेवला; शंभर वर्षे जुनी तडजोड पूर्णपणे नवीन उपकरणांवर शांतपणे स्वार झाली होती.

मग टचस्क्रीन आले, आणि एका शतकाहून अधिक काळात पहिल्यांदाच, एका प्रमुख नवीन इनपुट पद्धतीला प्रत्यक्ष कीबोर्डचा अजिबात वारसा मिळाला नाही. काचेवर टायपिंग केल्याने स्पर्शानुभव पूर्णपणे नाहीसा होतो, ज्यामुळे सॉफ्टवेअरला प्रेडिक्टिव्ह टेक्स्ट आणि ऑटोकरेक्टद्वारे त्याची भरपाई करावी लागते. थोडक्यात, अचूकतेच्या समस्येचा काही भाग तुमच्या बोटांवरून एका अल्गोरिदमवर सोपवला जातो, जो तुम्हाला काय म्हणायचे आहे याचा अंदाज लावतो. स्वाइप टायपिंगने हे आणखी पुढे नेले, ज्यामुळे टायपिंग हे स्वतंत्र टॅप्सच्या मालिकेऐवजी एक अखंड हावभाव बनले; ज्याला १८७४ सालच्या कोणत्याही मेकॅनिकल टाइपरायटरच्या डिझायनरने टायपिंग म्हटले जाईल याची कल्पनाही केली नसेल.

या सगळ्यात एक गोष्ट सहज लक्षात येत नाही, ती म्हणजे प्रत्येक स्थित्यंतरात स्नायूंची स्मृती (मसल मेमरी) किती टिकून राहिली आहे. १९५० सालचा एक कुशल QWERTY टायपिस्ट, आजच्या काळात आल्यास, आधुनिक कीबोर्डसमोर बसून, कीजच्या हलक्या हालचालीशी काही मिनिटे जुळवून घेतल्यानंतर, आजच्या हार्डवेअरवर प्रशिक्षित असलेल्या कोणाही व्यक्तीइतकेच कुशलतेने टायपिंग करू शकतो. कीज अधिक शांत झाल्या आहेत, यंत्रे अधिक स्मार्ट झाली आहेत आणि कागद पूर्णपणे नाहीसा झाला आहे, पण या सर्वांच्या मुळाशी असलेले मूलभूत कौशल्य दीड शतकात जवळजवळ बदललेले नाही.